12/2/17

ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΩΝΤΑΣ ΔΡΟΜΟΥΣ ΠΟΥ ΑΝΟΙΓΟΝΤΑΙ

«[..]Ο λαβύρινθος ξετυλίγεται σ’ έναν χώρο μονοεπίπεδο, στον λαβύρινθο ακολουθείται ένας δρόμος
που δεν οδηγεί πουθενά, αλλά τα πόδια ακουμπούν σε συγκεκριμένο έδαφος. Η σχέση ανάμεσα στο ύψος και το βάθος είναι, τουλάχιστον, εξασφαλισμένη. Το επίπεδο του λαβυρίνθου δεν διαπερνάται από κανένα άλλο επίπεδο. Γι’ αυτό δεν μπορούμε να διαφύγουμε. Δεν υπάρχουν γραμμές διαφυγής σ’ ένα μονοεπίπεδο έδαφος. Το έδαφος που μιλούν οι Ντελέζ-Γκουατταρί δεν είναι λαβυρινθώδες, γιατί είναι ένα έδαφος πολυεπίπεδο, δηλαδή κατά βάθος δεν είναι έδαφος. Περπατάς επί μακρόν τους δρόμους ενός λαβυρίνθου, αλλά σ’ ένα συγκεκριμένο σημείο βρίσκεσαι να περπατάς σ’ έναν άλλο.[..] Η γλώσσα θα μπορούσαμε να πούμε ότι λειτουργεί σαν ένας λαβύρινθος: μπαίνεις στο παιχνίδι στο οποίο κάθε σημείο παραπέμπει σε μια σημασία, και κάθε σημασία με τη σειρά της είναι σημείο μιας άλλης σημασίας, και το παιχνίδι των παραπομπών μπορεί να κρατήσει επ’ αόριστον, δεν υπάρχει τρόπος να σταματήσει από οποιαδήποτε πλευρά.[..] Αν κάθε σημείο παραπέμπει σε μια σημασία που είναι σημείο άλλων σημασιών κι έτσι καταλήγουμε στο άπειρο, πώς και καταφέρνω να πω πάμε και οι άνθρωποι που βρίσκονται μαζί μου πηγαίνουν στ’ αλήθεια; Ιδού πώς έχουν τα πράγματα: η γλώσσα δεν είναι καθόλου ένα σύστημα που λειτουργεί σύμφωνα
με αμφίσημες απαντήσεις, μονοεπίπεδες παραπομπές, η γλώσσα έχει ένα εξωτερικό μέρος που σ’ ένα συγκεκριμένο σημείο γίνεται εσωτερικό, η γλώσσα ξαναεκπέμπει επίσης στο περιβάλλον της, στο σώμα, πρώτα και μετά στο φανταστικό και στην προσδοκία, στην επιθυμία. Η γλωσσολογική παραγωγή του νοήματος είναι δυνατή από εκείνο που βρίσκεται απ’ έξω, από το ότι η γλώσσα διασταυρώνεται, συνδέεται και γονιμοποιείται με άλλα επίπεδα. Εμείς μπορούμε να προσπαθήσουμε να περιγράφουμε τα διάφορα επίπεδα ξεχωριστά, αλλά αυτά λειτουργούν μόνο αλληλοδραστικά. 

Όταν δύο μαλώνουν, σκεφτόμαστε ότι ο ένας από τους δύο έχει άδικο και ο άλλος δίκιο, ότι υπάρχει εδώ μια διαμάχη ανάμεσα στην αλήθεια και το ψέμμα. Έτσι αρχίζει η διαλεκτική, έτσι αρχίζει ο πόλεμος. Το νόημα, η συμφωνία, η ανοησία, το λάθος, δεν πρόκειται γι’ αυτό, δεν πρόκειται για την αντίθεση ανάμεσα σε μια αλήθεια και σ’ ένα ψέμμα. Πρόκειται για γραμμές διαφυγής προς άλλα επίπεδα του νοήματος, όταν δύο μαλώνουν, δεν μπορούμε να πούμε αυτό είναι αλήθεια και αυτό είναι ψέμμα, ή τουλάχιστον δεν είναι αυτός ο λόγος για τον οποίο αυτοί οι δύο μαλώνουν. Μαλώνουν γιατί στέκονται σε μη γειτονικά δύο επίπεδα, γιατί δεν στέκονται στο ίδιο επίπεδο του νοήματος, γιατί ο ένας περπατά επί μακρόν σ’ έναν λαβύρινθο διαφορετικό από εκείνον που περπατά ο άλλος, γιατί οι δύο λαβύρινθοι διατέμνονται κατά μήκος μιας γραμμής που επιτρέπει τη διαφυγή σ’ ένα άλλο επίπεδο, αλλά δεν ταιριάζουν σε σχέση με τα υπόλοιπα.»

«Το ρίζωμα είναι η διάσταση της δικτυακής διατομής των επιπέδων
που διατέμνονται χωρίς να επιβάλλονται.
»

*

(του Franco Berardi «Bifo»)

No comments:

Post a Comment